Asset Publisher

LASY NADLEŚNICTWA

RZEŹBA TERENU

Teren Nadleśnictwa Tuszyma, podobnie jak cała Kotlina Sandomierska jest wielkim zapadliskiem tektonicznym tzw. Zapadlisko Podkarpackie. Powstało w wyniku ruchów górotwórczych w Karpatach w okresie trzeciorzędu (przed ok. 1-60 mln lat). Krajobraz tego regionu został jednak ukształtowany głównie w okresie czwartorzędu (ok. 1 mln lat temu) pod wpływem działania lodowca, który wędrując od północy wdarł się głęboko w doliny przedgórza Karpat. Ostateczne ukształtowanie powierzchni nastąpiło w wyniku działania rzek, które po ustąpieniu lodowca naniosły tu masy mułu i piasków, wysychania polodowcowych jezior oraz działania temperatur i wiatrów. Teren, na którym leżą lasy Nadleśnictwa przedstawia lekko pofałdowaną równinę wzniesioną od ok. 150 do 230 m n.p.m., gdzie miejscami w części północnej i północno-wschodniej obrębu Tuszyma występują pagórkowate wzniesienia tzw. Biesiadne Góry (245 m n.p.m.), a wzniesienia dochodzą do 20 m wysokości względnej. W obszarze Nadleśnictwa najbardziej urzeźbione są tereny położone w obrębie wysoczyzn: Tarnowskiej i Kolbuszowskiej. Maksymalne deniwelacje powierzchni dochodzą tu do 50 m. Najniżej położony punkt w obrębie Wysoczyzny Tarnowskiej to terasa zalewowa potoku Stara Wiśnia (180 m n.p.m.), w środkowej jego części w rejonie wsi Zaborcze, a w obrębie Wysoczyzny Kolbuszowskiej terasa zalewowa rzeki Tuszymka (195 m n.p.m.), w rejonie wsi Zarzecze w południowej części obszaru. Najwyżej położony punkt to kulminacje utworów zwałowych nieznacznie przekraczające 215 m n.p.m. w rejonie wsi Nagoszyn w południowo-zachodniej części obszaru Wysoczyzny Tarnowskiej, a na Wysoczyźnie Kolbuszowskiej - 245 m n.p.m. w rejonie wsi Niwiska.

WARUNKI GLEBOWE

Na terenie Nadleśnictwa Tuszyma wyróżniono 12 typów i 35 podtypów gleb, co wpływa na znaczne zróżnicowanie warunków siedliskowych. Przeważają tutaj gleby rdzawe i zajmują blisko 50% powierzchni, a ich łączny areał wynosi 5860,14 ha. Występują głównie w podtypie gleb rdzawych bielicowych (5418,36 ha, 45,04%), mniej licznie w podtypie rdzawych brunatnych (378,62 ha, 3,15%), znacznie rzadziej zaś rdzawych właściwych (64,28 ha, 0,53%). Drugi co do wielkości jest udział gleb bielicowych 24,06% powierzchni. Występują one głównie w podtypie gleb glejo-bielicowych murszastych (1267,78 ha, 10,53% powierzchni Nadleśnictwa), nieco rzadziej glejo-bielicowych właściwych (886,43 ha, 7,37%) i bielicowych właściwych (739,06 ha, 6,14%). Ponad 24% powierzchni Nadleśnictwa zajmują gleby związane z wysokim poziomem wód opadowych i gruntowych, powodujące w wielu miejscach zabagnienie terenu. Reprezentują je typy gleb: gruntowoglejowe (11,26%), opadowoglejowe (5,29%), murszowate (3,45%), murszowe (2,50%) oraz gleby torfowe (1,62%). Występują na całym obszarze Nadleśnictwa tworząc niezbyt rozległe powierzchnie na aluwiach cieków wodnych i rzek, oraz w dość licznych lokalnych zagłębieniach i obniżeniach terenu. Pozostałe typy gleb i wyróżnione w ich obrębie podtypy zajmują łącznie 3,12% powierzchni leśnej Nadleśnictwa Tuszyma.

WARUNKI SIEDLISKOWE

W Nadleśnictwie Tuszyma przeważają siedliska borowe, zajmujące 73,20% powierzchni, w tym borowe świeże stanowiące 48,78% powierzchni leśnej. W ujęciu troficznym siedliska borów zajmują 7,81%, siedliska borów mieszanych 65,39%, siedliska lasów mieszanych 21,35%, lasów 2,23%, olsów i olsów jesionowych 3,16%, łęgów 0,06% powierzchni leśnej Nadleśnictwa. W ujęciu wilgotnościowym siedliska świeże zajmują 53,97%, siedliska wilgotne 41,18%, siedliska bagienne 4,17%, zaś siedliska łęgowe 0,68% powierzchni leśnej Nadleśnictwa.


  

 

 

WARUNKI WODNE

Obszar Nadleśnictwa Tuszyma usytuowany jest w dorzeczu Wisły, w zlewniach dwóch rzek: Wisłoki i Brenia. Zlewnia Wisłoki (ciek II rzędu) w obszarze Nadleśnictwa zajmuje największą powierzchnię. Sieć rzeczna ma tu zasadniczo charakter dendrytyczny, zwłaszcza w obszarach źródliskowych, gdzie odznacza się stosunkowo dużą gęstością i występowaniem zabagnień. Środkowa i dolna część zlewni ma układ sieci zbliżony do widlastego. Na omawianym obszarze zlewnia Wisłoki charakteryzuje się wyraźną asymetrią dorzecza. Główny prawobrzeżny dopływ – Tuszymka (ciek III rzędu) wraz ze swoimi dopływami odwadnia południową część obszaru obrębu Tuszyma. Potok Ligejski (ciek III rzędu) zmieniający w dolnym biegu nazwę na Kanał Białoborski wraz z Kanałem Grądzkim (ciek III rzędu) oraz ich dopływy, odwadniają środkową część obrębu Tuszyma. Północną część obrębu odwadnia potok bez nazwy (ciek III rzędu). Obręb Przecław odwadniają lewobrzeżne dopływy Wisłoki, część południową potok Słowik (ciek III rzędu), a część środkową Potok Stara Wiśnia (ciek III rzędu) wraz ze swymi dopływami. Północną część obrębu odwadnia rzeka Breń (ciek II rzędu) wraz z szeregiem mniejszych dopływów bez nazw.